Natuurbeleving Essen

Het heelal

Het heelal. Het heelal als natuurbeleving? Vreemd? Nee toch.    De verscheidenheid aan kosmische verschijnselen of aardse organismen.    Beiden kunnen emoties oproepen aan hen die er voor openstaan.    Zonder heelal geen aarde en zonder aarde geen fauna of flora.   Zestig jaar geleden kon men bij ons op heldere avonden van een spectaculaire sterrenhemel genieten.   De melkweg was duidelijk waarneembaar.    De kennis ervan daarentegen was een stuk minder.    Stripverhalen konden rustig  maanbewoners  en andere mogelijk voor de aarde bedreigende wezens opvoeren.   Ons planetenstelsel herbergde hoogontwikkelde beschavingen waarvan de marsbewoners wel het grootste gevaar vormden.    Venus was hiervan de tegenpool.    Prachtige slanke vriendelijke wezens die de aardbewoners zeer genegen waren.     Hierboven een prachtige foto gemaakt door de Hubble-telescoop.   Er staat slechts één ster op de rest stellen allemaal melkwegstelsels voor, zelfs de nietigste stipjes op miljarden lichtjaren afstand.

Het heelal heeft een aantal eigenschappen waarmee velen onder ons heel vertrouwd zijn zonder besef van hun aard te hebben.   Ongeveer 13,7 miljard jaar geleden is het heelal “geboren” vanuit een onvoorstelbaar klein beginpunt, een singulariteit waarin de huidige natuurwetten niet tellen. Het heelal is  niet in een lege ruimte ontstaan. Een van de belangrijkste eigenschappen van het heelal is dat zij zelf de ruimte vormt en wel in drie dimensies, breedte lengte en hoogte.   En één tijddimensie die in één richting voorwaarts loopt.    Het heelal is hierdoor grenzeloos van omvang maar wel begrensd in massa en energie.   Teruggaan in de tijd is onmogelijk.    Wel gaat de tijd overal niet even snel.   Onder zwaartekracht of versnelling gaat de tijd trager.   Op de afbeelding hierboven kan men talrijke fasen zien van haar ontwikkeling.    Het heelal dijt nu steeds sneller uit zodat de tussenafstanden van melkwegclusters steeds groter worden en de temperatuur steeds dichter het absoluut nulpunt nadert.    Nu nog ongeveer drie graden erboven. Absolute minimum temperatuur -273° Celsius of 0° Kelvin.

Reizen naar het verleden?  Volgens een wetenschappelijk onderzoek waarbij vanuit het CERN bij Genève neutrinos door de aarde naar het 732 kilometer verder gelegen GRAN SASSO laboratorium “gevuurd” werden, bleken deze neutrinos zich iets sneller dan de lichtsnelheid te verplaatsen. Dit is DE VERRASSING VAN DE EEUW omdat door de relativiteitstheorie aangenomen werd dat de lichtsnelheid de absolute snelheid was. De wildste verhalen doen de ronde en er wordt over reizen naar het verleden gesproken. Laten we met beide voeten op de grond blijven. Neutrinos zijn zowat de kleinste deeltjes die bestaan, ze zijn zo klein dat ze met miljarden tegelijk door de aarde gaan. Zowat niets kan ze tegenhouden en er zijn miljoenen besteed om ze te kunnen waarnemen. Waarschijnlijk zal later blijken dat een of ander gegeven over het hoofd is gezien en de lichtsnelheid de absolute snelheid is.

Neutrinos ontstaan bij kernreacties. Lang werd gedacht dat ze zoals fotonen geen massa bezitten. Ze hebben echter wel een heel klein beetje massa. Verwar neutrinos niet met neutronen.

Er bestaan verschillende soorten neutrinos. Rechts detectering van neutrinos in een zogenaamde bellenkamer.

Vorming van elementaire deeltjes. Let er wel op dat de verhoudingen niet juist zijn. Tussen het ontstaan van licht en de huidige tijd ligt een verschil van meer dan 13 miljard jaar.

De beroemde formule van Einstein. E betekent energie, M staat voor massa en C is de lichtsnelheid. Tijdens de uitdijïng van het heelal daalde de temperatuur aanzienlijk, van vele miljoenen graden naar -270° Celsius ofwel 3° Kelvin ongeveer 3° boven het absoluut nulpunt. Tijdens deze afkoeling werd energie gedeeltelijk  omgezet in massa. Via een aantal tussenstappen zijn aan de voorwaarden voldaan om bijv. de aarde te vormen en na nog wat kunststukjes is op aarde leven ontstaan.

Komische afbeelding waar onder invloed van versnelling en snelheid de tijd van de ruimtevaarder veel trager gaat dan de aardse tijd.    Hierdoor zou een veel oudere dochter haar veel jongere vader kunnen begroeten bij zijn terugkeer.

Een lid van een tweeling staat op het punt een ruimtereis te maken.     Als de ruimtevaarder na zijn reis terugkeert ontmoet hij zijn tweelingbroer die dan vele jaren ouder blijkt te zijn dan de ruimtevaarder.     In zijn algemene relativiteitstheorie heeft Einstein de invloed van zwaartekracht opgenomen.      Terugkeren in de tijd is onmogelijk.

De moraal, geloof niet altijd Papa.

Ster a en ster b staan 5 lichtjaar van elkaar af.       De lichtsnelheid is iets minder dan 300.000 kilometer per seconde.    Een lichtjaar is dus het aantal seconden per jaar maal 300.000 km.

Speciale relativiteitstheorie.    In 1905 maakte Albert Einstein zijn speciale relativiteitstheorie bekend.   Tijd en ruimte zijn niet absoluut.   Een reiziger die van a naar b gaat , een afstand van 5 lichtjaar, met een bepaalde snelheid zal tegenover de thuisblijvers een langzamere tijd ondergaan waardoor de thuisblijvers sneller ouder worden al naar gelang de snelheid van de reiziger.

Een reiziger vertrekt van a naar b .    Al naargelang zijn snelheid kan het verschil in tijd dat thuisblijvers en reiziger ondergaan twee jaar zijn.    De achterblijvers in a hebben een veroudering ondergaan van twee jaar ten opzichte van de reiziger als deze punt b bereikt. Versnellen is die kromming van de ruimte volgen. Hoe meer men versnelt hoe meer de ruimte kromt. Om het afgebeeld effect te hebben moet de lichtsnelheid al dicht benaderd zijn.

Een hypothetische voorstelling.     Veronderstel dat de reiziger met lichtsnelheid zou kunnen reizen, dan zou deze bij aankomst van b niet ouder geworden zijn, nog geen fractie van een seconde ten opzichte van de thuisblijver bij zijn vertrek.      De achterblijvers in a zouden op hetzelfde ogenblik vijf jaar ouder zijn.   Voorwerpen of deeltjes die massa hebben kunnen nooit de lichtsnelheid behalen, omdat bij het naderen van de lichtsnelheid hun massa steeds toeneemt tot in het oneindige.     Deeltjes die geen massa hebben, bijvoorbeeld fotonen bezitten geen massa.     Deze deeltjes versnellen niet maar hebben bij uitzending onmiddellijk de lichtsnelheid, dit is een eigenschap van dergelijke deeltjes. In dit geval is de ruimtekromming het grootst.

Albert Einstein en de speciale relativiteitstheorie.    Veronderstel, je rijdt in een auto tegen 80 kilometer per uur.    Je schiet een kogel af met 1000 kilometer per uur, dan zal de snelheid van de kogel 1000+ 80= 1080 kilometer per uur zijn, althans bij de aanvangsnelheid.   Nu hetzelfde met een zaklantaarn.      Je rijdt 80 kilometer per uur en zet de zaklantaarn aan.   Je zou misschien de snelheid van de auto willen optellen met de lichtsnelheid.    Nee de snelheid van de lichtstraal zal hetzelfde blijven.   Je verplaatst je met een raket met 40.000 kilometer per uur en steekt een schijnwerper aan.   Je zult dezelfde uitkomst hebben als de persoon in de auto, nl. de lichtsnelheid.    Voor alle waarnemers blijft de uitkomst hetzelfde of je nu stilstaat of je zeer snel verplaatst, je eigen snelheid mag je nooit optellen met de lichtsnelheid.   Deze is altijd 300.000 kilometer per seconde in het luchtledige.   Nog iets, twee vliegtuigen naderen elkaar, de een vliegt 750 kilometer per uur de ander 800km. per uur.    Ze naderen elkaar dus met 1550 kilometer per uur.   Zolang de ontmoetingssnelheid de 300.000 kilometer per seconde niet benadert is er geen vuiltje aan de lucht.    De naderingssnelheid zal nooit hoger dan 300.000 kilometer per seconde zijn.    Twee ruimtevaartuigen vliegen recht op elkaar af met een snelheid van 250.000 kilometer per seconde.    Je zou denken dat ze elkaar met een snelheid van 500.000 kilometer per seconde naderen.     Nee dus, de totale ontmoetingssnelheid zal nooit boven de 300.000 kilometer per seconde zijn.

Even een gedachtenexperiment om het voorgaande te verklaren.     Hierboven zie je een afbeelding van een zwart gat.     Laten we deze afbeelding voor iets anders gebruiken.     Stel twee raketten worden van iedere zijkant naar elkaar toegeschoten, een horizontale lijn, boven in afbeelding, volgend.    Hun snelheid neemt toe tot ze beiden de 150.000 km. per seconde beginnen te naderen.    Ze zullen, hoewel ze nog steeds van mening zijn op de horizontale lijn te zitten, sneller wegzakken bij het naderen van de ontmoetingssnelheid van 300.000 KM/S. zonder zich daar bewust van te zijn.    Als ze elkaar beneden raken zal de ontmoetingssnelheid nooit de lichtsnelheid overtreden.   Waarom, omdat de snelle kilometer korter wordt dan een trage kilometer, kromming ruimte. Als je langs een laan met bomen rijdt lijkt het als je sneller gaat rijden de afstand tussen de bomen kleiner te worden .   Bij bovenvernoemde snelheden worden de kilometers ook effectief korter.    Je legt wel de aantallen kilometers af maar omdat deze effectief korter worden zal de afgelegde afstand korter zijn. Zwaartekracht en versnelling krommen de ruimte.

Een gelukkig toeval van het heelal is een kleine onregelmatigheid in de verdeling van energie.    Door deze onregelmatigheid konden waterstof en heliumkernen door zwaartekracht samenklonteren.    Doordat de samenklontering zo extreem werd liep de temperatuur door de grote druk sterk op en bij 15 miljoen graden konden in de kern hiervan waterstofkernen fuseren tot heliumkernen, een ster was geboren  .      Alle sterren zijn niet even groot en zij kunnen enorm in grootte verschillen.     Hier wordt onze zon getoond en het donker bolletje rechtsboven is de planeet mercurius tijdens een overschuiving van haar baan langs de zon, althans gezien vanuit de positie van de aarde.     De omringde vlek beneden is een zonnevlek.     Hun aanwezigheid of afwezigheid tijdens 11 jarige cyclussen kunnen van invloed zijn op het wereldklimaat.

Bekijk filmpjes op youtube vy canis major.

Als U via de vorige foto zich een idee kunt vormen van de grootte van de zon volgt hier een verrassing.   De afgebeelde ster  VY Canis Major van de grote hond en onze zon.     Bemerk de enorme verschillen in omvang.   Onze zon is een nietig stipje in vergelijking met de andere.    Het is duidelijk dat de grote ster meer “brandstof” heeft en meer waterstof in helium kan omzetten.   Hierdoor kan men geneigd zijn te denken dat de grotere ster dus een langere levensduur zal hebben, meer brandstof langer warmte.    Niets is echter minder waar.   De kerntemperatuur kan tot 150 miljoen graden oplopen en de fusieprocessen lopen ook anders. De reuzester zal in een fractie, vergeleken met de levensduur van de kleine ster, haar waterstof omgezet hebben in helium en met enkele tussenstappen ijzer gaan vormen.   Nu is er voor de vorming van ijzer meer energie nodig dan dat het oplevert.     Zodoende zal de ster in de kern afkoelen, hierdoor wordt het evenwicht tussen ineenstorting door zwaartekracht en uitdijing door hitte verbroken.    Haar kern zal met miljoenen kilometers per uur ineenstorten tot een neutronenster, de rest van de invallende materie zal op de schil van de neutronenster afketsen hetgeen de temperatuur enorm doet toenemen.   De temperatuurtoename zal tot boven de 100 miljoen graden Celsius oplopen waardoor in de daarop volgende lagen van de ster, waarin nog volop waterstof aanwezig is, weer kernfusie plaatsvinden.   De uitzettingskrachten krijgen de overhand op de zwaartekracht die de ster wilt behouden.   Gevolg, een enorme ontploffing.   Tijdens deze ontploffing worden door invang van vrije neutronen talrijke elementen zwaarder dan ijzer gevormd  waaronder de zeer zware zoals uranium.    Deze elementen vormen een galactische wolk waarin waterstof nog ruim de grootste aanwezige is en waaruit weer andere sterren kunnen ontstaan. Deze sterren van de tweede generatie bevatten alle elementen die tot een zonnestelsel met planeten kunnen leiden. Hieraan hebben wij uiteindelijk ons bestaan te danken.

De krabnevel toont de resten van een super nova (een zeer zware ster die door ijzervorming ineenstort, althans de kern, er treedt daarna zeer snelle fusie van resterende waterstof op waardoor de hitte met tientallen miljoenen graden toeneemt zodat deze explosief wordt.) die door Chinese astronomen op 1 juli 1054 waargenomen werd. Deze afbeelding geeft de huidige toestand weer. De resterende kern wordt gevormd door een neutronenster die dertig keer per seconde om haar eigen as draait.

Van een neutronenster is de kern zo dicht dat de atoomkernen geen elektronen gordel meer kunnen bevatten. Daardoor veranderen de protonen door invang elektronen in neutronen. De ster wordt bedekt door een ijzerschil. Door het uitzenden van energiebundels zijn ze waarneembaar. Bij nog grotere massa zal de gevormde neutronenster veranderen in een zwart gat.

Kerninstorting en explosieve wegsmijten rest materie in heelal.

Hier zijn de elementen te zien die door kernfusie gemaakt worden in een zware ster. Alle anderen ontstaan door invang van neutronen.

De gevormde elementen van buiten naar binnen waterstof, helium,koolstof,neon,zuurstof,silicium en ijzer.

Onze zon kan ongeveer tien miljard jaar atoomkernen fuseren tot zuurstof toe.. De supergrote reuzen miljoenen jaren.

In de beginperiode was onze zon “heviger”en straalde ze meer kortegolfstralen uit (Gamma Röntgen en ultraviolet). Nu straalt ze meer warmtestralen uit, tot 25% meer warmte.

Kernfusie. Quantum verschijnselen liggen aan de oorsprong van kernfusie.   Om tot samensmelting van atoomkernen te komen moet de afstotende positieve krachten van de protonen overwonnen worden.   Het uitzonderingsprincipe waardoor er altijd een klein percentage deuterium of tritium kernen zoveel energie hebben dat ze de afstotende werking van de positieve kernen kunnen overbruggen levert een zeer klein aandeel hierin.   Het merendeel kan via het “tunnelingseffect” de barrière doorbreken en tot massale kernfusie leiden.   Bij dit proces komen enorme hoeveelheden energie vrij.

Tunnelingsaffect simpel voorgesteld.

Het inwendige van onze zon is complexer dan vroeger verondersteld werd.

Het Herzsprung-Russell diagram geeft de levensloop van de sterren aan. Onze zon zit op de hoofdreeks.

De leeftijd van het heelal is vastgesteld op 13,7 miljard jaar en dijt steeds sneller uit.   De absolute snelheid in het heelal is de lichtsnelheid in vacuüm, bijna 300.000 kilometer per seconde.    Het heelal zelf kan sneller uitdijen dan de lichtsnelheid.     Het heelal heeft aan talrijke voorwaarden moeten voldoen om te zijn zoals het nu is.   Deze randvoorwaarden zijn zeldzamer dan het winnen van euromillions, maar het bewijs dat wij er in kunnen leven is een bevestiging van het bestaan van die uiterst zeldzame randvoorwaarden.

De meeste sterren bevinden zich in melkwegstelsels.    Dit zijn meestal reusachtige afgeplatte systemen die ook hun eigen ontwikkeling in de tijd hebben.   Elliptische stelsels, spiraalstelsels en balkspiraalstelsels zijn de meest voorkomende vormen.

Het heelal heeft een soort bellenstructuur waarin melkweg clusters verdeeld zijn.   Draden met melkwegclusters en lege bellen lijkt de opzet te zijn.

Hier een duidelijker beeld van de indeling van het heelal.

Ons melkwegstelsel is een spiraalstelsel.    We maken deel uit van een groep (cluster) melkwegstelsels, de Lokale Groep genaamd, die onderling verbonden zijn door een zwaartekrachtsveld dat door de massa van de cluster zelf gevormd is.    Door de expansie van het heelal kan de onderlinge ruimte tussen de clusters groter worden.   In de cluster zelf bewegen de melkwegstelsels zich volgens de zwaartekrachtvelden die in de cluster zelf aanwezig zijn.    Het andromedastelsel, onze buur, staat op zowat 2,5 miljoen lichtjaar van ons af, maar haar baan nadert die van ons melkwegstelsel en zal in de verre toekomst ons melkwegstelsel kruisen.

Het andromedastelsel heeft een doorsnede van 250.000 lichtjaar en bevat ong. 350 miljard sterren met een gemiddelde van onze zon.   Het melkwegstelsel waartoe wij behoren zal een doorsnede van 100.000 lichtjaar hebben.

Hier botsen twee melkwegstelsels (galaxys) op elkaar.      Er zal echter geen ster op een andere botsen omdat de sterren veel te ver uit elkaar staan.    Onze dichtsbijstaande ster, proxima centauri, staat op 4,2 lichtjaar van ons vandaan.    De botsende zwaartekrachtvelden zullen de galaxystructuren vernietigen en de stelsels uiteenrijten.

Botsende galaxys nemen vreemde vormen aan en de verre toekomst zal over de uiteindelijke vorm beslissen.    Vermengen ze zich of volgt een onherroepelijke scheiding.

Sterren die hun levensloop beeindigd hebben als super nova hebben veel stof de ruimte ingesmeten.    De meeste galaxys bevatten dan ook veel stofwolken die veel waterstof bevatten maar ook alle andere natuurlijke elementen.   Hieruit kunnen weer sterrenstelsels met planeten ontstaan.

De “zuilen der schepping” worden deze vormen, die deel uitmaken van de adelaarsnevel in het sterrenbeeld slang, ook wel genoemd .   Bovenaan in de lichtgevende rand worden sterren geboren die de omringende stofwolk laten opgloeien.   Deze stofwolken lijken dicht van structuur te zijn maar zijn in werkelijkheid enorm ijl met een grootte van vele lichtjaren .   Dit beeld kun je makkelijk vinden via google Earth.

Planeten buiten ons zonnestelsel worden exoplaneten genoemd. Dit is een prachtige afbeelding maar weinig realistisch. De afstand tussen de onderlinge planeten moet veel groter zijn. De onderlinge zwaartekracht zou hier wel op een vernietigende manier raad mee weten. Toch een leuk plaatje.

Ons zonnestelsel bestaat 4,6 miljard jaar.   Uit de resten van een stofwolk gemaakt door een super nova  is ons zonnestelsel opgebouwd.   De vernietigde ster moet minstens een massa gehad hebben van zesmaal onze zon.   Zijn levensloop was een fractie van de levensduur van een ster als bijvoorbeeld onze zon.   Toen uiteindelijk in zijn kern ijzer gefuseerd werd betekende dat meteen zijn einde.   Het is vreemd te beseffen dat het ijzer dat in ons bloed zit in de hemoglobine, gevormd is in deze verdwenen ster.   Trouwens alle atomen waaruit ons lichaam opgebouwd zijn zijn afkomstig van deze ster.

Zwaartekracht trekt materie aan, maar niet alleen materie ook licht valt onder de krachten van de grote slokop. Hoe groter de massa van bijv. een planeet of ster hoe moeilijker om eraan te ontsnappen. Bij een zwart gat (black hole) is de aantrekkingskracht zo groot dat er zelfs geen licht aan kan ontsnappen. De grens ligt bij de waarnemingshorizon. Een opmerkelijk feit is dat er altijd nog een enorm zwaartekrachtsveld buiten het zwart gat aanwezig is. Het zwarte gat “verlaat” het heelal, althans worden haar gegevens voor ons onzichtbaar, haar kromming van ruimte en tijd blijven plaatselijk aanwezig. Gravitonen zouden voor zwaartekracht zorgen. Het zwaartekrachtsveld buiten het zwart gat zijn de restanten van de zwaartekracht gevormd voor de vorming van het zwart gat ,het gaat niet verloren en vermindert niet in tijdsduur. Gravitonen zijn nog nooit waargenomen en vormen daardoor een uitzondering, bestaan ze wel?

Misschien komt de term quasar bekend voor. Quasars zijn vrij vroeg in het heelal ontstaan. Waarschijnlijk zijn het supergrote zwarte gaten die de kern van een melkwegstelsel vormen en reeds veel materie hiervan opgeslorpt hebben. Ze trekken de rest van de materie van de galaxy aan dat onder enorme snelheden cirkelent in de waarnemingshorizon verdwijnt. Door deze enorme snelheden treden er buiten de waarnemingshorizon dynamo effecten op doordat door de enorme toenemende snelheden atomen geïoniseerd raken waardoor haaks op de as hoogenergetische stralen (gamma) de ruimte ingezonden worden en zodoende voor ons waarneembaar zijn. Quasars zijn meer dan tien miljard jaar oud en bestaan niet meer in die hoedanigheid maar hun licht bereikt ons nu pas.

In 1915 presenteerde Einstein de algemene relativiteitstheorie. Zwaartekracht vervormt ruimte en tijd. Newton meende dat er tussen twee objecten een directe zwaartekracht verbinding was, bijv. een touw dat de twee objecten verbindt. Zwaartekrachtgolven (gravitonen) verplaatsen zich met de lichtsnelheid. Als we naar de zon kijken zien we hem staan op de plaats waar deze zich acht minuten geleden bevond.

De zwaartekracht is het grootst in het middelpunt van het objekt, bijv. het middelpunt van de aarde. Hoe verder van het middelpunt hoe minder de zwaartekracht. Dit heeft als gevolg dat onze voeten verhoudingsgewijs zwaarder zijn dan ons hoofd, omdat ons hoofd verder van het middelpunt van de aarde is dan onze voeten. Ook zijn onze voeten een beetje jonger dan ons hoofd omdat zwaartekracht en tijd met elkaar verbonden zijn. Met een atoomklok heeft men dergelijke verschillen,van een lantaarnpaal, kunnen aantonen hoewel in dit geval de verschillen uiterst miniem zijn.

Omdat, zoals bij de vorige afbeelding beschreven, de zwaartekracht aan de voeten groter is dan het hoofd, treden er bij de nadering van een zwart gat extreme verschillen op. De enorme aantrekkingsverschillen op korte afstand bij de waarnemingshorizon kunnen het lichaam uiteenrijten. De kosmische pijnbank of spagettiverschijnselen zijn o.a. benamingen voor dit verschijnsel.

Hierboven verdwijnt onze aarde in een zwart gat.

Er wordt weleens de mogelijkheid geopperd dat men eventueel via de rand van een wormgat in de tijd zou kunnen reizen. Deze beweringen zijn zeer speculatief en voor fantasten acceptabel. Dromen is leuk. Wetenschap is echter nooit onherroepelijk, als echter ooit mocht blijken dat het toch werkelijkheid zou worden, vergeef me dan.

De aantrekkingskracht van de zon verbuigt het licht van een ster. Zodoende zien we de ster op een andere plaats dan hij werkelijk staat. De afstand tot de ster achter de zon is niet van belang bij dit voorbeeld . Deze waarneming kan enkel gedaan worden bij een volledige zonsverduistering.

Langzaam aan naderen we de basis van het leven waartoe o.a. flora en fauna behoren. ONS ZONNESTELSEL.  De zon bevat 99,8% van de totale massa van het zonnestelsel.

We gaan even terug naar haar ontstaan.

Het ontstaan van ons zonnestelsel:

Een kleine vijf miljard jaar geleden ontstond door een verdichting van materie in een reusachtige stofwolk een groot zwaartekrachtveld. In de kern verzamelde zich enorme hoeveelheden waterstof die de grootste massa van de stofwolk vertegenwoordigde. Omdat er echter door middel van een of meerdere super nova’s ook alle natuurlijke elementen die op onze planeet voortkomen, in de stofwolk aanwezig waren, bestond de mogelijkheid tot vorming van steenachtige planeten. De ingevangen materie cirkelde rond het zwaartekrachtspunt en de zwaarste elementen begonnen zich te verzamelen tot rotsblokken. Deze blokken zochten een kleinere omloopbaan. In de kern verzamelde zich massaal waterstof die door grote druk heet begon te worden. De buitenste planeten zoals jupiter, saturnus, uranus en neptunes zijn gasplaneten.

Door de toename van hitte door de grote druk die miljoenen graden werd ontstond er kernfusie. Waterstof werd omgezet in helium. De zon was ontstaan. Grote rotsblokken klonterden steeds verder samen, die later de vaste planeten zouden vormen. Sterren worden meestal groepsgewijs gevormd maar ze verwijderen zich meestal van elkaar. Ook vormen talrijke sterren “dubbelsterren” die tezamen om het door hen gevormde zwaartekrachtsveld draaien.

Vier en een half miljard jaar geleden kregen de planeten ruwweg hun vormen  en plaatsen rond de zon. Door de hitte die vrijkwam door het samenklonteren van materie en radioactief verval  en inslagen van kometen en meteorieten werd de aarde roodgloeiend.

De banen waren nog niet loepzuiver en het geheel was nog hectisch. Na een paar 100.000 jaren na de vorming aarde botste een planeet van de grootte van mars tegen de aarde.

Beide bovenstaande afbeeldingen beelden de botsing tussen twee hemellichamen uit waardoor de maan zou ontstaan. Dank aan de makers hiervan.

Hierboven de vorming van het duo aarde maan. De maan heeft vrijwel geen zware elementen, ook ijzer is er uiterst zeldzaam. Door de botsing zijn de lichtere elementen weggesmeten die later de maan zouden vormen.

Onze prille aarde werd voortdurend bestookt door meteoren. De resten ervan zijn nog goed op de maan te zien en getuigen van de hektische toestanden die er toendertijd heersten. Ook tegenwoordig zijn er nog veel meteoren en kometen in ons zonnestelsel en wordt de aarde nog regelmatig getroffen door vooral kleinere exemplaren. Af en toe echter is het goed raak, getuige bijv. de Arizonakrater.

Door afkoeling werd gesteente gevormd. De zon straalde toen 25 tot 30% minder warmtestralen uit dan nu maar veel meer hoogenergetische zoals röntgen stralen.

De maan stond veel dichter bij de aarde dan nu. Ieder jaar verwijdert hij zich met enkele centimeters van de aarde. Tevens draaide de aarde toen sneller om haar as waardoor destijds de dagen korter waren, de draaisnelheid van de aarde neemt nog steeds af.

Vier miljard jaar geleden ontstonden de eerste oceanen. Via vulkanisme kwam er veel waterdamp in de atmosfeer. Ook inslagen van kometen, die veel waterijs bevatten, zou aan de oorsprong van de oceanen liggen.

Veel van de radioactieve elementen die aanwezig waren tijdens de vorming van de aarde zijn in de loop der tijden omgezet in stabiele elementen. Destijds was er veel meer vulkanisme door de talrijkere radioactieve elementen. Hierdoor veranderde de atmosfeer en werd veel water gevormd.

Iets meer dan 4,5 miljard jaar zouden de continenten verstoken blijven van iedere vorm van leven. Op jaarbasis zou pas 20 november de eerste algjes langs de waterkanten verschijnen.

De huidige aarde. Het binnenste dankt zijn warmte aan radioactief verval. Wel is deze warmteproductie door de halveringsleeftijd van radioactive elementen aanzienlijk minder dan in het prille begin. Ondanks de talrijke levens die er te betreuren vallen door zowel aardbevingen als vulkanisme zijn deze verschijnselen (endogene cyclus) er de oorzaak van dat het leven niet door honger verdwijnt bij gebrek aan de noodzakelijke mineralen.

Waarom deze uiteenzetting? Natuurbeleving bestaat uit meer dan fauna en flora. Kennis leidt tot waardering (misschien) en waardering kan leiden tot positief gedrag hetgeen broodnodig is om onze “beschaving” draaiende te houden. Bij dezen dank aan te personen die de prachtige afbeeldingen gemaakt hebben. Deze website is zeker niet wetenschappenlijk van opzet maar bedoelt om personen die interesse hebben in de verschillende onderdelen de verwevenheid ervan aan te laten voelen. Interessen van mezelf ligt aan de basis hiervan. Er bestaan prachtige wetenschappelijke of niet wetenschappelijke websites.” Berts geschiedenis “ zal zeker veel mensen kunnen bekoren, ook die van Scotese over de aardgeschiedenis. Zo zijn er nog talrijke anderen die zeker een bezoekje waard zijn.

Uiteraard is hier maar een beperkt deel van de kosmische verschijnselen besproken. Indien U hier meer van wilt weten kunnen de plaatselijke sterrenwachten zoals bijv.Urania meer uitgebreide informatie verstrekken, een bezoekje hieraan is altijd zeer interessant.